Η επίδραση της σοκολάτας στους σκύλους

Η επίδραση της σοκολάτας στους σκύλους

Σέλτσα Κ. Τζένη

Κτηνίατρος, MSc Χειρουργικής ΑΠΘ

  Αν και μελέτες έχουν αποδείξει την πιθανή ευεργετική δράση της σοκολάτας στους ανθρώπους, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η σοκολάτα είναι τοξική και μπορεί να αποδειχθεί και θανάσιμη για τα ζώα.
Τα σκυλιά είναι πιο επιρρεπή στη σοκολάτα, λόγω της ικανότητάς τους να την εντοπίζουν πιο εύκολα άλλα και της τάσης που φαίνεται να έχουν προς τις λιχουδιές. Ωστόσο, και άλλα είδη όπως οι γάτες, μπορεί να υποφέρουν και αυτές από τοξική αντίδραση. Η σοκολάτα προέρχεται από  το κακαόδεντρο (Theobroma cacao, που οι Ατζέκοι και οι Μάγιας θεωρούσαν τροφή των Θεών). Οι πικροί αυτοί καρποί κατόπιν επεξεργασίας μας δίνουν αυτό που όλοι γνωρίζουμε ως σοκολάτα.

  Στα συστατικά της σοκολάτας εμπεριέχεται η θεοβρωμίνη, ένα τοξικό συστατικό, όπως και καφεΐνη σε μικρότερες όμως ποσότητες. Η θεοβρωμίνη και η καφεΐνη εντάσσονται σε μια χημική ομάδα ουσιών, οι οποίες ανήκουν στα αλκαλοειδή, τις μεθυλοξανθίνες. Εντούτοις, τα προϊόντα σοκολάτας μπορεί να περιέχουν και άλλα τοξικά συστατικά όπως σταφίδες (πχ φρούτα Vinifera Vitis), φιστίκια (πχ Arachis Hypogaea), που είναι επίσης ακατάλληλα για κατανάλωση από ζώα.  Συνήθως όσο πιο πικρή είναι, τόσο υψηλότερο είναι το επίπεδο της θεοβρωμίνης και τόσο πιο επικίνδυνη για τα ζώα. Έτσι, λόγω της ύπαρξης αυτών των τοξικών παραγόντων θεωρούνται επικίνδυνα προϊόντα ζαχαροπλαστικής με σοκολάτα στα συστατικά τους.

Παθογένεια-Τοξικολογία

  Οι μεθυλοξανθίνες προκαλούν διέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος με τον ανταγωνισμό στους κυτταρικούς υποδοχείς αδενοσίνης. Μπορούν επίσης να προκαλέσουν αυξημένη μυϊκή σύσπαση των καρδιακών και σκελετικών μυών με αναστολή επαναπρόσληψης κυτταρικού ασβεστίου. Η συγκέντρωση της θεοβρωμίνης είναι υψηλότερη στη μαύρη σοκολάτα από ότι στη σοκολάτα γάλακτος ενώ η λευκή σοκολάτα περιέχει πολύ χαμηλή συγκέντρωση. Την υψηλότερη συγκέντρωση θεοβρωμίνης την βρίσκουμε στους κόκκους και τη σκόνη κακάο. Αναφέρεται ότι, η θεοβρωμίνη έχει μεγάλο χρόνο ημίσειας ζωής στο σκύλο (17,5 ώρες) έτσι τα κλινικά συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν έως και 72 ώρες σε σοβαρά περιστατικά.

Κλινική εικόνα

Τα ήπια συμπτώματα εμφανίζονται με την κατάποση είτε καφεϊνης είτε θεοβρωμίνης σε ποσότητα 9 mg ανά κιλό σωματικού βάρους. Τα σοβαρά συμπτώματα εμφανίζονται περίπου με 20 mg ανά κιλό σωματικού βάρους. Ενώ, κώμα μπορεί να προκύψει μετά τη λήψη πάνω από 27 mg. Η έναρξη των κλινικών συμπτωμάτων ξεκινά μέσα σε 4 ώρες, ενώ μερικές φορές φτάνει έως τις 24 ώρες. Η θεοβρωμίνη σε ποσότητα >20mg/kg, μπορεί να προκαλέσει στο ζώο εμέτους, κοιλιακή ευαισθησία, σιαλόρροια, πολυδιψία, πολυουρία και ευερεθιστότητα. Σε δόσεις >40mg/kg παρατηρείται, επιπλέον, ταχυκαρδία (μερικές φορές βραδυκαρδία), αταξία και ήπια υπέρταση. Άνω των 60 mg/kg δόσεις οδηγούν σε μυική ακαμψία, τρέμουλο, σπασμούς, ταχύπνοια, υπερθερμία, κυάνωση, αρρυθμίες και νεφρική δυσλειτουργία. Λόγω του αυξημένου ποσοστού λίπους που περιέχει μετά από λήψη σοκολάτας, μπορεί να προκληθεί ακόμα και παγκρεατίτιδα.

Θεραπεία

Αν η δόση που έχει καταναλώσει ο σκύλος είναι μεγαλύτερη από 20mg/kg πρέπει το ζώο να ξεκινήσει άμεσα θεραπεία, ενώ αν η δόση είναι 90-250mg/kg  η πρόγνωση είναι αρκετά επιφυλακτική. Στις περιπτώσεις αυτές προκαλείται έμετος στο ζώο με απομορφίνη. Έπειτα χορηγείται ενεργός άνθρακας και  ενδοφλέβια χορήγηση ορών για να εξασφαλιστεί η επαρκής διούρηση και απέκκριση από τους νεφρούς. Έπειτα, χορηγούνται αντιεμετικά. Οι μεθυλοξανθίνες μπορεί να απορροφηθούν εκ νέου διαμέσου του τοιχώματος της ουροδόχου κύστης, γι’ αυτό συστήνεται τοποθέτηση ουροκαθετήρα και πλύσεις μετά την κένωσή της. Η θεραπεία περιλαμβάνει και την αντιμετώπιση των επιληπτικών κρίσεων με διαζεπάμη. Ωστόσο, η θεοβρωμίν μπορεί να εμποδίσει τους ενδογενείς υποδοχείς των βενζοδιαζεπιδών και σ αυτήν την περίπτωση χρειαζόμαστε βαρβιτουρικά ή προποφόλη. Σε περίπτωση σοβαρής επιδεινούμενης ταχυκαρδίας χορηγείται β-αδρενεργικός αναστολέας με καρδιοεκλεκτική δράση για την υπέρταση (π.χ ατενολόλη, προπρανολόλη). Θεωρείται επιβεβλημένο να λαμβάνονται επιπλέον υποστηρικτικά μέτρα για τη βελτίωση της γενικής κατάστασης κατά τη διάρκεια της θεραπείας.